De term "bewindvoerder" wordt voor twee verschillende rollen gebruikt. Bij beschermingsbewind gaat het om langdurige bescherming van iemands financiën. Bij Wsnp-bewind gaat het om tijdelijk toezicht tijdens de wettelijke schuldsanering. De juridische grondslag, de benoemende instantie, de duur en het doel verschillen. Dit artikel geeft een feitelijke, neutrale uitleg.
Beschermingsbewind en Wsnp-bewind: twee verschillende vormen
Beschermingsbewind en Wsnp-bewind hebben beide te maken met het beheer van geldzaken, maar de context is verschillend. Beschermingsbewind richt zich op bescherming en beheer. Wsnp-bewind richt zich op de uitvoering van een schuldsaneringstraject. Omdat beide een bewindvoerder kennen, worden ze snel door elkaar gehaald. De verschillen zijn echter fundamenteel.
Beschermingsbewind
Beschermingsbewind (onderbewindstelling ter bescherming van meerderjarigen) is geregeld in Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek (artikel 1:431 en verder). De kantonrechter stelt het in wanneer iemand door een lichamelijke of geestelijke toestand, of door verkwisting of problematische schulden, tijdelijk of blijvend niet in staat is de eigen financiële belangen te behartigen.
De beschermingsbewindvoerder beheert het vermogen dat onder bewind staat, stelt aan het begin een boedelbeschrijving op en legt periodiek rekening en verantwoording af aan de kantonrechter. Het bewind duurt zolang het nodig is en kent geen vaste einddatum; de kantonrechter houdt toezicht en kan het bewind opheffen.
Wsnp-bewind
Wsnp-bewind vloeit voort uit de Wet schuldsanering natuurlijke personen, die sinds 1998 deel uitmaakt van de Faillissementswet. De rechtbank laat een persoon toe tot de wettelijke schuldsanering en benoemt daarbij een Wsnp-bewindvoerder.
Die bewindvoerder beheert de boedel gedurende het traject, ziet toe op inkomsten en afdrachten, en verantwoordt zich aan de rechter-commissaris. Het traject duurt in de regel drie jaar en kan worden verkort of verlengd. Bij een geslaagd traject volgt de "schone lei": resterende schulden zijn daarna niet meer afdwingbaar.
Het verschil op een rij
| Onderdeel | Beschermingsbewind | Wsnp-bewind |
|---|---|---|
| Wettelijke basis | Burgerlijk Wetboek (art. 1:431 e.v.) | Faillissementswet (Wsnp) |
| Ingesteld door | Kantonrechter | Rechtbank |
| Doel | Beheer en bescherming van het vermogen | Uitvoering van de wettelijke schuldsanering |
| Duur | Zolang nodig, geen vaste einddatum | In de regel drie jaar |
| Toezicht | Kantonrechter | Rechter-commissaris |
| Uitkomst | Voortdurend beheer | Schone lei na afloop |
Beide vormen kunnen elkaar raken: iemand met beschermingsbewind kan daarnaast worden toegelaten tot de Wsnp, waarna voor de duur van dat traject een Wsnp-bewindvoerder wordt benoemd.